| تبليغات | X |
شايد بزرگترين اشكالي كه به استقراء گرفته ميشه ، عدم حجیت و يقين آور نبودن آن بوده!
مساله اينه كه آيا يك وضعيت كه به دفعات تجربه شده، دوباره داراي همان آثار و ويژگيهاي قبل خواهد بود؟
اكثرا استقراء رو براي تفسير طبيعت ناكافي و ناقص دونسته و ميگن كه استقراء آدم رو به نتيجه ي مطمئني نميرسونه. و نهايتا اونو مفيد درجه اي از احتمال ميدونند.
همه ي اينها از اين بابه كه استقراء يه مشكل منطقي داره ، و اون اينكه نتيجه ي استقراء از مقدماتش بزرگتره و به اين ترتيب از صحت مقدمات استقراء ، صحت نتيجه لازم نمياد بلكه محتمل مياد!
اصولا ما چيزي رو از دل استقراء درمياريم كه در مقدمات نيست! و اون رابطه ي تلازمي است كه قايل ميشيم!
اما دليلي كه استقراء رو مورد استفاده قرار داده اين انديشه ي ارسطوست كه ، صحت مقدمات استقراء ، نفي نتيجه رو تناقض آميز ميكنه!
كه البته شهيد صدر اينو رد ميكنند!
در مورد حجيت و يقين آور بودن استقراء تام ، البته تا جايي كه بنده كنجكاوي كرده ام ، شهيد صدر فرموده اند كه استقراء تام اصلا استقراء نيست و قياس است و همپاي برهان عقلي حجيت داره و يقين آوره. لكن مساله اينه كه استقراء تام دست نيافتني است! و روش توالد ذاتي رو مطرح ميكنند.
خلاصه خدمتتون عرض شود كه هر كس اشكالي رو از دامن استقراء پاك ميكنه ، اشكال بزرگتري ميذاره تو دامنش!
جذابيت استقراء براي شخص بنده از اون رهگذر هست كه عمده ترین فعاليت ذهن مردمی که میبینم رو استقراء ميبينم! ظاهرا فراوانی استقراء (ناقص- تام ناممکنه) در سیستم تفکر انسان ، هزار در برابر يكه در مقابل قياس!
به عنوان مثال از همان كودكي بچه وقتي بوسيله ي جسم سرخ رنگي ميسوزه ، ديگه به شيء سرخ رنگ دست نميزنه!... حكم كلي در ذهنش شكل گرفته!
قياس اما ظاهرا مال فلاسفه است..
و شايد بشه افرادي رو پيدا كرد كه اصولا زبان قياس نفهمند... اما استقراء رو حتما ميفهمند!
يك زماني فكر ميكردم يقين صددر صد كلا براي ذهن ما دست نيافتني است! هيچ چيز هم جز با استقراء بدست نمیاد!
هر چند هنوز هم براي استقراء قلمرو خيلي گسترده اي به نظرم ميرسه، اما فكر ميكنم نهايتا عقل ، از داده هاي استقرائي قياس صورت ميده!
يك استقراء خالي قادر به توليد حكم نيست!
نهايتا در دنياي علم و فلسفه ، ما به قياس وابسته ايم.
عمل نهايي ما كه توليد حكم علمي و فلسفي ميكند ، قياس است اگر چه بر پايه ي داده هاي استقراء!
جالب شد!... يقين بر پايه ي احتمال!
منولوگ هاي ذهني جهل آميز ما بود
نقد بفرماييد
خواندني ها